• Makine Mühendisliği Genel Bilgiler





    ÖLÇÜ ALETLERİ VE KORUNMASI
    İş parçalarının yapımında sarfedilen ölçü makinalarının mükemmel olması, mamulün
    tamlığı ve verimliliği bakımından önemlidir. Ölçü aletleri özel kaplarda saklanmalı ve
    ısı, nem, kir ve pastan uzak tutulmalıdırlar.
    KUMPASLAR; Sürmeli kumpaslar ile boyut, dış ve iç çap, derinlik ölçümü
    yapılabilir. 0,1 ve 0,05 tamlıkta ölçü alabilen kumpaslar mevcuttur.
    MİKROMETRE; Ölçü tamlığı 0,01 mm ya da 0,001 mm olabilir. Ölçme miline 0,5
    mm adımlı vida açılmıştır. Bir devirde 0,5 mm ilerler. Üstünde kovan isminde parça
    bulunur, 50 eşit parçaya bölünmüştür. Ölçümün neticesi buradan okunur.
    MASTARLAR; Genellikle seri imal edilen parçaların ölçümünde kullanılırlar. Paralel
    mastarlar, çatal mastarlar, titiz vida ölçüm mastarları, ayarlı delik mastarları,
    konveks-konkavlık çakı mastarları, delik mastarları gibi tipleri vardır.
    a) Matkaplama; Matkap ucu dönerek ve aynı tarafta ilerleyerek iş parçasını deler.
    b) Maça kabıbıyla (zenker) delme; Daha evvelce delinmiş deliğin geometrik şeklini
    düzeltmek ve genişletmek hedefi ile yapılır.
    c) Raybalama; Önceki işlemden kalan kaba çizgileri ve çapakları temizlemek hedefi ile
    yapılır.
    d) Klavuzla diş açma; Matkap ucu ile delik delindikten sonra detaylı dizaynlarda
    yapılan diş açma işlemidir.
    e) Havşa açma; Delik delindikten sonra delik ağzına pah kırmak amacıyla yapılır

    Tezgah yatay olarak belirleme edilmiş olan gövde, dişli kutusu, gezer punta ve
    arabadan oluşmaktadır. Üniversal torna tezgahları çok detaylı işlerin yapılmasına
    elverişli tezgahlardır ancak üretim amacıyla ekonomik tezgahlar değildirler. Bu tezgahlar
    gücünü bir çok sayıdaki V kayışı aracılığı ile tezgahın altına yerleştirilmiş olan elektrik
    motorundan alır.
    Üniversal torna tezgahının belli başlı kısımları;
    - İş mili kutusu - İş mili - Dişli kutusu
    - Karşı punta - Gezer punta - Araba (kilit kutusu)
    - Gövde ve yataklar - Ana mil - Talaş mili
    Torna tezgahının iş parçalarını bağlama aparatları;
    - Üç ayaklı ayna
    - Dört ayaklı ayna
    - Tablalı ve delikli ayna
    TORNALAMA İŞLEMLERİ
    - Dış silindirik tornalama;
    a) Aynada dış silindirik tornalama; Kısa parçalar bir taraftan aynaya bağlanarak
    tornalanır.
    b) Ayna-punta arasında dış silindirik tornalama; Uzun parçaların işlenmesinde
    kullanılmaya idealdur.
    c) İki punta arasında dış silindirik tornalama; Bu metod ile iş parçası bir taraftan
    fır döndü, fır döndü aynası ve sabit punta ile, başka taraftan da karşı punta ile
    tezgaha bağlanır.
    d) İç silindirik tornalama; Mevcut bir deliğin işlenip büyütülmesi işlemidir.
    Silindirik tornalamanın tersine kesme derinlikleri verildiğinde grup merkezden
    uzaklaşır.
    e) Alın tornalama
    - Vida açma işlemi;
    Tornada vida açma aynı anda meydana gelen iki hareketle oluşur. Bunlar;
    1. Parçanın dönmesi
    2. Parçanın her dönüşü amacıyla kalemin, açılacak vidanın hatvesine eşit ilerleyişi
    yani s=h olması lazım olur (s: gelişme, h: hatve).
    Vida açarken ilgi edilecek hususlar;
    1. İlerleme (s), hatveye (h) eşit alınarak kesme sürati düşürülür.
    2. Hangi tip vida açılacak ise (Metrik, Witward) ideal kater kullanılmalıdır.
    FREZELEME
    Frezelemede kesme hareketi, grupın kendi ekseni çevresinde dönmesi ve
    parçanın gelişme hareketi yapması ile gerçekleşir. Frezeleme ile düz yüzeyler, detaylı
    kanallar ve yuvalar, şekilli yüzeyler işlenir. Vida ve dişli çarklar açılır. Bir freze bıçağı iş
    parçasına göre iki tür çalışabilir;
    1. Zıt yönlü frezeleme
    2. Eş yönlü frezeleme
    a) Zıt yönlü frezeleme; Kesme ve gelişme yönleri birbirine terstir. Kesme
    kuvveti bileşeni gelişmeye karşı koyar. Talaş açısı (Ó) 10-15º dir. Kaba
    döküm parçalarında derin olmayan kesme işlemlerinde bilhassa kullanılır.
    b) Eş yönlü frezeleme; Kesme ve gelişme yönleri aynıdır. Kesme kuvveti
    gelişme ile aynı olmasından parça freze bıçağının altına çekilir. Talaş açısı
    (Ó) 0-5º dir. Genellikle yüzeyinde sert kabuk (döküm kabuğu) bulundurmayan
    parçalarda, derin kesme işlemlerinde kullanılır.
  • You might also like