• Kaynak Transformatörleri Nedir ?




    Kaynak Transformatörleri
    Kaynak transformatörü varolan alternatif akımın gerilimini değiştirir. Kaynak üreteçü
    şeklinde yeni bir akım oluşturmazlar. Kaynak transformatörleri, ince saclardan oluşmuş bir demir
    çekirdek ile bu çekirdeğe sarılı iki sargıdan meydana gelir. Kaynak transformatörlerinin boşta
    çalışma gerilimi en fazlaca 70 volttur. Alternatif akım doğru akıma gore daha tehlikeli
    olduğundan, boşta çalışma gerilimleri jeneratörlerinkinden daha küçüktür. Bir fazlı kaynak
    makinelerinde giriş gerilimi 220 V, üç fazlılarda ise 380 volttur. Kaynak akımının gerilimi
    25–35 V, akım şiddeti ise, makinenin gücüne bakılırsa 10 – 250 amper içinde değişmektedir.
    Kaynak Jeneratörleri
    Elektrik motoru ve kaynak jeneratöründen doğar. Kaynak akımının üretilmesi, elektrik
    motorunun aynı mil üzerinde bulunan üreteçünü çevirerek oluşur. çoğu zaman elektrik
    motoru 380 voltla çalışır. Kaynak akımı doğru akım olup, kaynak akım gerilimi 25 – 35
    V,akım şiddeti makinenin gücüne göre 10 – 500 amper arasındadır. Akım şiddetini kolayca
    ayarlayabiliriz.
    Redresörlü Kaynak Makinesi
    Bir transformatör ile bir redresörden (doğrultmaç) kaynaklanır. Transformatör şebeke gerilimini
    değiştirir. Akım şiddeti yükseldikçe gerilimi düşürür. Redresör de akımı bir yönde
    geçirdiğinden doğru akım elde edilir. Bu makinelerde hareketli parça yoktur. İyi bir halde
    soğutulmaya ihtiyaçları vardır. Bunun için bir soğutucu vantilatör vardır. Redresör kaynak
    makinelerinin boşta çalışma gerilimi 65 – 70 volttur.
    Ark deposunda amper ayarı: Amper ayarını etkileyen çok çeşitli faktörler vardır
    bunlar malzemenin cinsel, kalınlığı, kullanılan kaynak makinesi, kullanılan elektrod, kaynak
    pozisyonu(yatay, dikey, tavan, sağa-sola kaynak).Amper ayarı deneme yanılma yoluyla veyatecrübeyle tespit edilir bu mevzuda sadece elektrikark kaynağı için bir bağlarıntı buldum ince
    örtülü elektrodlarda elektrod çapının 40-45 katı amper kalınca örtülülerde 45-50 katı amper
    uygundur.
    Kaynak pozisyonun tesiri şu şekilde olur örneğin tavan kaynağı icra ettiğimızı düşünelim
    yer
    çekimi etkiyle erimiş metalin kaynak bölgesinin dışına çıkmaması için daha düşük amperle
    çalışmak gerekir.
    Yüksek amper hataları:
    İş parçası delinebilir.
    Yanma olukları doğar.
    Elektrod örtüsü yanarak görevini yapması imkansız.
    Dikiş kenarların da sıçramalar kaynaklanır.
    Düşük amper hataları:
    Kaynak sağlam olmaz.
    ĠĢ parçası yeteri kadar erimez.
    Nüfuziyet azalır.
    Ac ve Dc: transformatörlü kaynak makineleri alternatif dalgalı akım(Ac) üretirler
    Redresörlü ve jeneratörlü kaynak makineleri ise doğru akım(Dc) üretirler. Birçok
    malzemenin
    deposunda ve birçok kaynak yönteminde genellikle doğru akım kullanılır alternatif akımda
    çalışılıyorsa daha fazla ısı girdisi elde edileceğinden daha düşük amperde çalışmak doğru
    olur.
    Ark kaynağındaki yüksek sıcaklıklarda, metaller havadaki oksijen, azot ve hidrojene
    karşı
    kimyasal olarak reaktiftir. Bağlantının mekanik özellikleri, bu tür reaksiyonlar sonucu ciddi
    şekilde bozulabilir, işlemi korumak için, tüm ark kaynak yöntemlerinde arkın çevresindeki
    havadan korunması gerekir. Ark kaynağının değişik türlerinde kullanılan bazı ark
    koruyucular;
    - Argon, Helyum ve CO2 gibi koruyucu gazlar
    - Dekapan
    Her ne kadar helyum kaynağın nüfuziyetini arttırsa da argon daha çok tercih edilir
    bunun iki sebebi vardır argon havadan daha ağır bir gaz olduğundan tavan kaynak
    yapılmıyorsa kaynak bölgesini daha iyi koruması ve daha ekonomik olması. Argon ek olarak
    evlerimizde kullandığımız ampullerde de kullanılır.230 barda sıkıştırılıp 2-3 barda kullanılır.
    Ark boyu için tavsiye edilen kıymet elektrod çapı kadardır şu demek oluyor ki ark oluştuktan sonra
    elektrodla malzeme arasındaki mesafe yaklaşık olarak elektrod çapı kadar olmalıdır. Ark
    Boyunun Uzun Olması durumunda önce, kaynak sırasında düzensiz çıtırtılı ses çıkar, erimiş
    metal sıçramaları aşırı ölçüde olur. Dikişin yüzeyi düzensiz ve dikiş fazla geniş olur. Ek olarak
    arkın oluşması kesilebilir. Ark Boyu Kısa Olursa elektrot çoğu kez iş parçasına yapışır. Dikiş
    çok dar ve yüksek olur. Ayrıca arkıda kesebilir.
    Ark üflemesi (ark tepmesi) kaynak ark alevinin istenilen yönün tersine doğru
    gitmesidir. Ark üflemesi bir manyetik etkili olup genel anlamda doğru akım kaynak
    makinelerinde(jeneratör ve redresörlerde) kaynaklanır. Arkın değişik yönlere sürüklenmesi
    manyetik alanın tesiri arttıkça görülür. Manyetik toplanma merkezleri en fazlaca dar
    yüzeylerde(köşelerde) olmaktadır. Gaz kütlelerinin homojen olmayıp bir tarafa doğru hareket
    etmesi ark üflemesinin fiziksel biçimidir. Ark üflemesi anında ergiyik banyosunu denetim
    etmek zordur. Çevreye ergiyik damlacıklar yayılır, araya ergiyik cüruf girer ve daha geniş
    ergiyik alanı oluşturur. Büyük ölçüde deposun dayanımını azaltır.
    Arkın elektrot ilerleme yönünün tersine itilmesine arkaya (geriye) üfleme denir.
    Gidiş yönüne üflemesine öne üfleme denir. öteki bir tanımla ark üflemesi, manyetik
    kuvvetlerin arkı kendi krateri dışına çıkarmasıdır. Tüm elektrik taşıyan kablolarda manyetik
    kuvvet kaynaklanır.Manyetik alanın değeri taşınan akım ile yakından ilgilidir.Kaynağın başlangıç
    ve bitim yerlerinde, iç ve dış köşe kaynaklarında, derin dolgu kaynaklarında ve yüksek akım
    ile meydana getirilen kaynaklarda ark üflemesi görülür.
    Ark üflemesini gidermek (yok etmek) için yapılabilecekler
    1-Amperi (akım kıymetini) azaltmak.
    2-Geniş punta veya kök dikiş yapmak.
    3-Derin (uzun) kaynaklarda alt destek parçası kullanmak.
    4-Negatif (toprak) kutbun yerini değiştirmek.
    5-Başlama yerine geriye üflemede toprağı, bitim yerinede ileriye üflemede toprağı
    bağlamak.
    6-Manyetik akımı nötr hale getirmek için toprak kablosunu bakır tel ile sarmak.
    7-Olabildiğince kısa ark oluşturmak.
    8-Kaynak makinelerinde kutup değişikliği yapmak
    9-Kaynatılacak işin konumunu değişiklik yapmak
    10-Elektrotun konumunu (açısını) değişiklik yapmak
    11-İki toprak hattı kullanmak
    Ark kaynağının da kendi arasında çeşitleri vardır bunlar TIG, MIG/MAG, Plazma, elektrik
    ark, saplama, özlü telle ark kaynağıdır.
    ELEKTRĠK ARK KAYNAĞI: Çelikler, paslanmaz çelikler, dökme demirler ve bazı belirlidemir dışı alaşımlarda kullanılır. Alüminyum ve alaşımlarında, bakır alaşımlarında ve
    titanyumda hiç kullanılmaz veya nadiren kullanılır. Dekapan ve koruma sağlayan
    kimyasallarla kaplı bir ilave metal çubuktan oluşan bir eriyen elektrod kullanır. Güç üreteci,
    bağlantı kabloları ve elektrod pensi birkaç bin YTL’ye elde edilebilir. Elektrik ark kaynağı,
    yüksek bir kaynakçı becerisi gerektirir, İlave metalin bileşimi çoğu zaman esas metale yakındır,
    Örtü, bir silikat bağlayıcıyla bir arada tutulan, oksit, karbonat ve öteki katkılarla karıştırılmış
    toz halindeki selülozdan oluşur. Kaynak çubuğu, akım üretecine bağlı elektrod pensi
    tarafından sıkıştırılır.Elektrik ark kaynağında çok çeşitli elektrotlar kullanılır bunları genel
    olarak rutil, asit, bazik, selüloz tip diye ayırabiliriz.Kullanılan elektrodun oluşturduğu cüruf
    yeteri kadar akışkan olmalıdır aksi takdirde erimiş metalin içinde sıkışıp kalabilir,fazla
    akışkan olması durumunda ise kaynak bölgesinden akarak uzaklaşabilir.Elektrodlar nemden
    korunmalıdır yoksa kaynak esnasında koruyucu örtü dökülebilir. Ark deposunda bu mevzuda
    kesin bir kaide olmamakla beraber dikiş yüksekliği elektrod çapını dikiş genişliği ise iki
    elektrod çapını geçmemesi daha uygun olur. Kaynak işlemi sırasında sık sık cürufun kırılarak
    uzaklaştırılıp cüruf üzerine kaynak yapmamak icap eder
    TOZALTI ARK KAYNAĞI: Arkı korumuş olan toz halindeki bir dekapan ile sürekli, eriyen çıplak
    tel elektrod kullanır Tel elektrod, bir makaradan otomatik olarak beslenir Bir huniden
    yerçekimi etkisiyle arkın önüne yavaşça beslenen toz dekapan, sıçramaları, kıvılcımları ve
    radyasyonu önleyecek şekilde arkı tamamen örter. Yapısal çelik profillerin imalatı (Örn. I -
    profiller) Büyük çaplı boruların, depolama tanklarının ve tazyiklı kapların dikileri Ağır
    makine imalatı için kaynaklı parçalar Çoğu çelikler (Yüksek C-çelikleri hariç) kullanılır.
    Demirdışı metallere uygun değildir.
    MIG / MAG ARK KAYNAĞI: Elektrod olarak çıplak bir eriyen metal tel kullanır ve ark, dış
    bir koruyucu gazla korunur. Tel, bir makaradan kaynak tabancasına (torch) devamlı ve
    otomatik olarak beslenir. Koruyucu gazlar, alüminyum için Argon ve Helyum gibi soy
    gazlardan (MIG- Metal Inert Gas), çelik kaynağı için CO2 şeklinde etken gazlardan (MAG-Metal
    Aktive Gas) kaynaklanır. Koruyucu gaz ve çıplak tel elektrod, kaynak banyosu üzerindeki cüruf
    örtüsünün oluşmamasını sağlar cürufun elle taşlanmasına yada temizlenmesine ihtiyaç
    duyulmaz. Elektrik ark kaynağına (EAK) nazaran üstünlükleri ise şöyledir; devamlı tel elektrod
    sayesinde daha iyi ark süresi (EAK nda çubuk elektrotların periyodik olarak değiştirilmesi
    gerekir). EAK’ na gore ilave tel elektrodun daha iyi kullanımı (EAK’ nda çubuk elektrodun
    koçan kısmı kullanılamaz).Yüksek yığma hızları. Cüruf uzaklaştırma problemi ortadan kalkar.
    Kolayca otomatikleştirilebilir.
    SAPLAMA ARK KAYNAĞI: saplama yerleştirilir, akım tabancadan akar ve saplama, ark
    ve erimiş banyo oluşturmak üzere çekilir, saplama erimiş banyo içine daldırılır ve katılaşma
    tamamlandıktan sonra seramik halka uzaklaştırılır
  • You might also like